Spis treści
Jeśli właśnie zaczynasz interesować się ptakami śpiewającymi, drapieżnymi czy ozdobnymi, które zamieszkują Europę – jesteś we właściwym miejscu. Hodowla ptaków europejskich to nie tylko piękne hobby, ale także odpowiedzialność wobec przyrody i przepisów prawa. W Polsce nie wystarczy po prostu kupić ptaka i trzymać go w wolierze – tu potrzebne są konkretne działania formalne, zwłaszcza jeśli chodzi o gatunki objęte ochroną.
W tym artykule wyjaśniam krok po kroku, jak wygląda procedura uzyskania pozwolenia na hodowlę ptaków europejskich, dlaczego jest to konieczne i co zrobić, aby przejść przez cały proces bez potknięć.
Dlaczego hodowla ptaków europejskich wymaga pozwolenia?
Zacznijmy od podstaw: większość dziko żyjących ptaków w Polsce i Europie jest objęta ochroną prawną. Nawet jeśli zwierzęta pochodzą z hodowli i nigdy nie widziały naturalnego środowiska, prawo traktuje je jako przedstawicieli dzikich gatunków – a to oznacza, że ich chów i rozmnażanie wymaga odpowiednich zezwoleń.
Organem odpowiedzialnym za wydawanie tych decyzji jest Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (RDOŚ). W przypadku niektórych gatunków (np. inwazyjnych) konieczny będzie kontakt z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska (GDOŚ). Poniżej opisuję dokładnie, jak wygląda ten proces.
Ustal, do którego RDOŚ należysz i jaki jest status gatunku
Polska podzielona jest na 16 województw – w każdym z nich działa własna Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. To właśnie do tej jednostki składasz wniosek, jeśli planujesz hodowlę ptaków europejskich na jej terenie.
Ale uwaga: zanim napiszesz cokolwiek, musisz sprawdzić, czy interesujący Cię gatunek nie znajduje się na liście inwazyjnych gatunków obcych (IGO). Jeśli znajduje się na liście IGO Unii Europejskiej, sprawa trafia wyżej – do GDOŚ.
To ważny etap, bo bez tej informacji nie będziesz wiedział, do którego urzędu kierować dokumenty.
Wypełnij oficjalny formularz wniosku
Formularz znajdziesz na stronie RDOŚ lub Ministerstwa Środowiska. Jego oficjalna nazwa brzmi:
„Wniosek o wydanie zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do dziko występujących lub innych niż dziko występujące gatunków zwierząt objętych ochroną”.
Brzmi skomplikowanie? Tak, ale sam dokument wcale taki nie jest – pod warunkiem, że wiesz, co wpisać.
W formularzu musisz podać m.in.:
swoje dane osobowe i adres hodowli,
liczbę i gatunki ptaków (w języku polskim i łacińskim),
cel hodowli – np. rozmnażanie, edukacja, odtworzenie populacji,
warunki, w jakich będą przebywały ptaki (wielkość wolier, wentylacja, oświetlenie itp.),
plan działań hodowlanych na najbliższe lata,
oraz informacje o swoim doświadczeniu jako hodowca.
To ostatnie nie jest obowiązkowe, ale znacznie zwiększa Twoje szanse na pozytywną decyzję.
Bonus: Gotowy wzór wniosku do pobrania
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom osób stawiających pierwsze kroki w hodowli ptaków europejskich, udostępniamy gotowy do uzupełnienia wzór wniosku, który wystarczy pobrać i wypełnić swoimi danymi.
Wniosek zawiera już odpowiednie sformułowania zgodne z art. 52 i 56 ustawy o ochronie przyrody, a także przykładowe informacje, które możesz dopasować do swojej sytuacji. Wystarczy, że:
wpiszesz swoje dane osobowe i adresowe,
uzupełnisz gatunki ptaków, które planujesz hodować,
oraz załączysz wymagane dokumenty.
Jeśli wciąż masz wątpliwości, jak uzupełnić formularz – w kolejnej części cyklu dokładnie przeprowadzimy Cię przez każdy punkt wniosku.
Przygotuj dokumenty towarzyszące
Sama deklaracja to za mało. Do wniosku musisz dołączyć komplet dokumentów potwierdzających pochodzenie ptaków oraz Twoją gotowość do hodowli.
Co będzie potrzebne?
Dowód opłaty skarbowej (82 zł na konto wskazane przez RDOŚ),
Dokumenty potwierdzające legalne pozyskanie ptaków: np. zaświadczenia o urodzeniu w hodowli, pozwolenia na import lub odłów (jeśli dotyczy),
Europejskie świadectwa pochodzenia (np. CITES) – szczególnie dla ptaków drapieżnych,
Tłumaczenia przysięgłe, jeśli dokumenty są w języku obcym,
Plan hodowli – czyli coś na kształt biznesplanu: jak będą wyglądały woliery, jak planujesz karmienie, rozród, zabezpieczenia itd.
Złóż wniosek osobiście lub pocztą
Komplet dokumentów możesz złożyć:
osobiście w siedzibie RDOŚ (najczęściej Wydział Ochrony Przyrody),
lub wysłać pocztą poleconą.
Nie zapomnij dołączyć kopii dokumentów tożsamości i oryginału dowodu wpłaty. Kopie dokumentów powinny być poświadczone za zgodność z oryginałem – to może zrobić np. notariusz lub urzędnik.
Czekaj na decyzję
Urząd ma zazwyczaj od 30 do 60 dni na rozpatrzenie Twojego wniosku. W tym czasie mogą się pojawić dodatkowe pytania lub prośby o uzupełnienie dokumentacji. Bądź dostępny i reaguj szybko – to skróci cały proces.
Otrzymujesz decyzję
Masz trzy możliwości:
Pozytywna decyzja – możesz prowadzić hodowlę na określonych warunkach.
Decyzja warunkowa – np. zgoda na ograniczoną liczbę ptaków albo wymóg regularnych inspekcji.
Odmowa – urząd odmawia zgody, ale uzasadnia dlaczego.
W przypadku odmowy możesz złożyć odwołanie do GDOŚ w terminie 14 dni.
Rejestracja hodowli w Starostwie Powiatowym
Jeśli decyzja RDOŚ jest pozytywna, czas na kolejny krok – zgłoszenie hodowli do rejestru prowadzonego przez Starostwo Powiatowe właściwe dla miejsca, w którym ptaki będą przebywać.
Masz na to 14 dni od rozpoczęcia działalności hodowlanej. Jest to zupełnie osobna procedura administracyjna, ale konieczna, by działać zgodnie z prawem.
Szczególne zasady dla ptaków drapieżnych
Jeśli planujesz hodowlę ptaków drapieżnych – np. sokołów, orłów czy myszołowów – musisz liczyć się z dodatkowymi formalnościami.
Wymagane są m.in.:
indywidualne obrączki dla każdego ptaka,
europejskie świadectwa pochodzenia (często CITES),
wnioski do Ministerstwa Środowiska o wydanie świadectw,
rejestracja w specjalnym systemie ewidencji ptaków chronionych.
Praktyczne wskazówki dla początkujących hodowców
Nie zostawiaj niczego na ostatnią chwilę – przygotowanie pełnej dokumentacji może zająć kilka tygodni.
Zbierz więcej dokumentów, niż wymaga urząd – pokazujesz tym profesjonalne podejście.
Regularnie śledź zmiany w przepisach – lista chronionych gatunków i wymogi mogą się zmieniać.
Skonsultuj się z RDOŚ przed złożeniem wniosku – czasem jedna rozmowa z urzędnikiem może uratować Twój wniosek przed odrzuceniem.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy potrzebuję pozwolenia, jeśli ptaki pochodzą z legalnej hodowli?
Tak, nawet jeśli ptaki urodziły się w niewoli, są objęte ochroną prawną jako gatunki dzikie.
Ile trwa procedura uzyskania zezwolenia?
Zwykla od 1 do 2 miesięcy, ale jeśli dokumentacja jest niepełna – może się wydłużyć.
Czy mogę złożyć wniosek online?
Obecnie większość RDOŚ wymaga złożenia papierowej dokumentacji – osobiście lub pocztą.
Co jeśli pomylę się we wniosku?
Urząd poprosi Cię o poprawki – nie oznacza to automatycznej odmowy, ale może opóźnić decyzję.
Czy hodowla bez zgody RDOŚ jest legalna?
Nie. Prowadzenie hodowli ptaków europejskich bez wymaganego zezwolenia jest naruszeniem przepisów o ochronie przyrody.
